روغن پمپ وکیوم؛ افزایش عمر و راندمان پمپهای وکیوم
روغن پمپ وکیوم راز عملکرد بینقص، با بالاترین راندمان پمپ شماست. میزان اهمیت استفاده از روغن پمپ خلا مناسب با شناخت عوارض استفاده از روغن بیکیفیت در پمپ وکیوم، مشخص میشود. شرکت فرتاک صنعت شریف با بیش از دو دهه فعالیت در زمینه تامین تجهیزات و تعمیرات تخصصی پمپ وکیوم، از کارشناسان متخصص در دو بخش تامین و تعمیرات تخصصی بهره میبرد و آماده مشاوره و محاسبه مهندسی جهت خریدی با کیفیت و مقرون به صرفه برای صنعتگران میباشد. در این مقاله به فاکتورهای مهم در انتخاب روغن پمپ وکیوم، مزایا و معایب استفاده از انواع روغن پمپ وکیوم، عوارض استفاده از روغن بیکیفیت در پمپ وکیوم و علت تغییر رنگ روغن پمپ خلا میپردازیم.
نقش روغن پمپ وکیوم در عملکرد پمپ خلا
روغن پمپ وکیوم اصطکاک بین قطعات متحرک پمپ را کاهش داده و از سایش و خرابی آنها جلوگیری میکند. همچنین فضای خالی بین قطعات را پر کرده و جلوی نشت هوا به داخل پمپ را میگیرد تا خلا مناسب را ایجاد کند.
گرمای تولید شده در اثر اصطکاک توسط روغن جذب شده و از پمپ وکیوم خارج میشود که از افزایش دما و آسیب به قطعات جلوگیری میکند. قطعات داخلی پمپ نیز به وسیله روغن پمپ در برابر رطوبت و سایر آلایندهها محافظت میشوند و به این ترتیب دچار خوردگی نیز نمیشوند. روغن ذرات معلق و آلایندهها را از داخل پمپ به فیلترها منتقل میکند تا از تجمع آنها و آسیب به پمپ جلوگیری شود.
راهنمای انتخاب بهترین روغن پمپ وکیوم
برای انتخاب بهترین روغن پمپ وکیوم باید به موارد زیر توجه کنید:
- روغن انتخابی باید مقاومت بالایی در برابر حرارت و فشار داشته باشد تا از استهلاک پمپ جلوگیری کند.
- ویسکوزیته روغن باید با محدوده دمای کار و فشار پمپ همخوانی داشته باشد. روغن با ویسکوزیته مناسب، تبخیر کمتری دارد و حجم آن در طول فعالیت پمپ ثابت میماند.
- روغن باید دارای سطح ناخالصی کمی باشد، زیرا ناخالصیها میتوانند به مرور زمان به پمپ آسیب وارد کنند.
- محصولی که استفاده میکنید باید چسبندگی و پوشش مناسبی داشته باشد تا از خوردگی قطعات پمپ مانند تیغهها و روتور، جلوگیری کند.
- قابلیت استفاده در شرایط مختلف آب و هوایی و محیطی مانند مناطق ساحلی با رطوبت بالا یا پالایشگاهها و پتروشیمیها نکته دیگری است که باید به آن توجه کنید.
- همچنین، باید در محیطهای قابل اشتعال و دارای گازهای سمی نیز قابل استفاده باشد.
انواع روغن پمپ وکیوم
انتخاب روغن مناسب برای پمپ وکیوم، مستقیماً بر راندمان، طول عمر و کیفیت خلأ تأثیر میگذارد. روغنهای پمپ وکیوم بر اساس ترکیب شیمیایی، نوع کاربرد و شرایط کاری به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هرکدام برای شرایط خاصی طراحی شدهاند
روغن پمپ وکیوم معدنی (Mineral Vacuum Pump Oil)
روغنهای معدنی رایجترین نوع روغن پمپ وکیوم هستند و از پالایش نفت خام به دست میآیند. این روغنها به کاهش نرخ تعمیر پمپ وکیوم روغنی روتاری که در شرایط کاری معمول فعالیت میکنند، کمک میکنند و گزینهای اقتصادی و قابل قبول محسوب میشوند.
ویژگیها:
قیمت مناسب و مقرونبهصرفه
ویسکوزیته پایدار در دمای کاری نرمال
مناسب برای صنایع عمومی و نیمهسنگین
محدودیتها:
مقاومت کمتر در برابر حرارت بالا
عمر مفید کوتاهتر نسبت به روغنهای سنتتیک
روغن پمپ وکیوم سنتتیک (Synthetic Vacuum Pump Oil)
روغنهای سنتتیک با فرمولاسیون پیشرفته تولید میشوند و برای شرایط کاری سخت و صنعتی طراحی شدهاند. این روغنها عملکرد بسیار پایداری در دما و فشار بالا دارند.
ویژگیها:
فشار بخار بسیار پایین
مقاومت عالی در برابر اکسیداسیون
طول عمر بالا و کاهش دفعات تعویض روغن
مناسب برای صنایع حساس مانند داروسازی، غذایی و پتروشیمی
نکته مهم:
قیمت روغن سنتتیک بالاتر است، اما در بلندمدت باعث کاهش هزینه تعمیرات و توقف خط تولید میشود.
روغن پمپ وکیوم نیمهسنتتیک
این نوع روغن ترکیبی از روغن معدنی و سنتتیک است و تعادلی مناسب بین هزینه و عملکرد ایجاد میکند.
کاربردها:
پمپهایی با کارکرد مداوم
شرایط کاری متوسط تا نیمهسنگین
جایگزین مناسب برای روغنهای معدنی در خطوط تولید فعال
روغن پمپ وکیوم مخصوص محیطهای مرطوب و خورنده
در محیطهایی مانند صنایع شیمیایی، دریایی و مناطق با رطوبت بالا، استفاده از روغنهای معمولی باعث خوردگی قطعات داخلی پمپ میشود. این روغنها دارای افزودنیهای ضدزنگ و جداکننده آب هستند.
مزایا:
مقاومت بالا در برابر رطوبت
جلوگیری از شیری شدن روغن
افزایش طول عمر پمپ در شرایط سخت محیطی
بهترین روغن پمپ وکیوم برای هر نوع پمپ
بهترین روغن پمپ وکیوم روغنی است که بهطور کامل با نوع پمپ، شرایط کاری، دمای عملیاتی و نوع صنعت سازگاری داشته باشد. هر پمپ وکیوم طراحی متفاوتی دارد و روغن در آن میتواند نقشهای مختلفی مانند روانکاری، آببندی، خنککاری و محافظت از قطعات داخلی را ایفا کند. استفاده از روغن نامناسب باعث افت سطح خلأ، افزایش مصرف انرژی، بالا رفتن دمای کاری و در نهایت خرابی زودرس پمپ خواهد شد. به همین دلیل انتخاب صحیح روغن، یکی از مهمترین عوامل در افزایش راندمان و طول عمر پمپهای وکیوم محسوب میشود.
بهترین روغن برای پمپ وکیوم روغنی روتاری (Rotary Vane)
پمپهای وکیوم روغنی روتاری به دلیل ساختار خود، وابستگی زیادی به کیفیت روغن دارند و روغن در این پمپها بهصورت همزمان وظیفه روانکاری قطعات متحرک، آببندی فضای بین تیغهها و روتور و همچنین دفع حرارت تولید شده را بر عهده دارد. روغن مناسب برای این نوع پمپ باید دارای ویسکوزیته استاندارد و پایدار باشد تا در دماهای مختلف، خاصیت روانکاری خود را از دست ندهد. همچنین فشار بخار پایین روغن اهمیت زیادی دارد، زیرا از تبخیر روغن در شرایط خلأ جلوگیری کرده و کیفیت مکش پمپ را حفظ میکند. مقاومت در برابر اکسیداسیون و پایداری حرارتی نیز از ویژگیهای ضروری روغن پمپ روتاری هستند، چرا که این پمپها معمولاً بهصورت مداوم و در سیکلهای کاری طولانی فعالیت میکنند.
بهترین روغن برای پمپ وکیوم رینگ مایع (Liquid Ring)
در پمپ وکیوم آبی، ایجاد خلأ توسط یک سیال چرخان انجام میشود و نقش روغن بیشتر به محافظت از قطعات داخلی و جلوگیری از خوردگی و سایش محدود میشود. از آنجایی که این پمپها معمولاً در تماس مستقیم یا غیرمستقیم با آب و رطوبت قرار دارند، روغن مورد استفاده باید مقاومت بالایی در برابر آب داشته باشد و بتواند رطوبت را بهسرعت از خود جدا کند. در صورتی که روغن توانایی جداسازی آب را نداشته باشد، بهمرور زمان خاصیت خود را از دست داده و باعث خوردگی قطعات فلزی و کاهش عمر مفید پمپ خواهد شد. همچنین سازگاری روغن با متریال بهکاررفته در پمپ، بهویژه در صنایع شیمیایی و محیطهای خورنده، اهمیت بالایی دارد.
بهترین روغن پمپ وکیوم برای پمپهای صنعتی
پمپهای وکیوم صنعتی که بهصورت ۲۴ ساعته یا در شرایط کاری سخت فعالیت میکنند، نیازمند روغنهایی با پایداری بسیار بالا در بلندمدت هستند. در این نوع پمپها، روغن باید بتواند در برابر دماهای بالا، فشار کاری مداوم و آلودگیهای محیطی مقاومت کند، بدون آنکه دچار افت ویسکوزیته یا تشکیل رسوب و لجن شود. روغنهای سنتتیک به دلیل ساختار مولکولی پایدارتر، در این شرایط عملکرد بهتری دارند و علاوه بر حفظ راندمان پمپ، فاصله زمانی تعویض روغن را نیز افزایش میدهند. استفاده از روغن مناسب در پمپهای صنعتی سنگین، نقش مهمی در کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری و جلوگیری از توقف ناگهانی خط تولید دارد.
مهمترین ویژگیهای روغن پمپ وکیوم
روغن پمپ وکیوم ویژگیهای خاصی دارد که میتواند در شرایط و سیستم پیچیده پمپ به خوبی عمل کند. در ادامه مهمترین ویژگیهای روغن پمپ وکیوم را خواهیم شناخت.
- یکی از مهمترین ویژگیها، فشار بخار بسیار پایین روغن است که باعث میشود روغن در شرایط خلا تبخیر نشود و عملکرد پمپ را مختل نکند.
- مقاومت بالا در برابر حرارت و مواد شیمیایی باعث میشود روغن در طولانی مدت خواص خود را حفظ کند و از خوردگی و آسیب به قطعات پمپ جلوگیری کند.
- ویسکوزیته روغن باید به گونهای باشد که بتواند به خوبی قطعات متحرک پمپ را روانکاری کند و از سایش آنها جلوگیری کند. همچنین، ویسکوزیته مناسب باعث میشود روغن بتواند به خوبی آببندی کند و از نشت هوا به داخل پمپ جلوگیری کند.
- روغن پمپ باید در برابر اکسیداسیون مقاوم باشد. اکسیداسیون باعث میشود که روغن کیفیت خود را از دست بدهد و عملکرد پمپ افت پیدا کند.
- قابلیت جداسازی آب ویژگی مهم دیگر روغن است. این ویژگی باعث میشود آب موجود در پمپ از روغن جدا شود و آسیبی به قطعات پمپ وارد نشود.
- روغن باید با مواد سازنده پمپ سازگار باشد و به آنها آسیب نرساند.
- سطح تصفیه بالایی که از ورود ذرات معلق به داخل پمپ جلوگیری میکند، ویژگی مهم دیگری است که باید به آن توجه کنید.
قیمت روغن پمپ وکیوم
قیمت روغن پمپ وکیوم با توجه به عوامل مختلف تعیین میشود مثل نوع، کیفیت، برند و حجم. ممکن است هنگام مقایسه قیمتها متوجه شوید که دو نوع روغن پمپ وکیوم که روغن پایه مشابه دارند، قیمتهای متفاوتی دارند. یکی از علتهای این تفاوت قیمت، افزودنیهایی است که به کار برده شدهاند.
قیمت روغن پمپ میتواند از چند صد هزار تومان تا چند میلیون تومان متغیر باشد. برای اطلاع از قیمت دقیق، میتوانید با کارشناسان فرتاک صنعت شریف تماس بگیرید.
فیلتر روغن پمپ وکیوم
فیلتر روغن پمپ وکیوم یکی از اجزای مهم در پمپ است که وظیفهی پاکسازی روغن از آلودگیها و ذرات معلق را دارد. عملکرد صحیح این فیلتر، تاثیر مستقیم بر عمر مفید و کارایی پمپ دارد.
وظایف اصلی فیلتر روغن پمپ وکیوم
- فیلتر روغن، ذرات معلق، گرد و غبار، رسوبات و سایر آلودگیهای موجود در روغن را جذب میکند که از آسیب دیدن قطعات داخلی پمپ جلوگیری میکند.
- آب موجود در روغن را جدا میکند. وجود آب در روغن میتواند باعث خوردگی و زنگزدگی قطعات پمپ شود.
- به حفظ ویسکوزیته مناسب روغن کمک میکند تا قطعات پمپ به درستی روانکاری شوند.
زمان تعویض فیلتر روغن
زمان تعویض فیلتر روغن پمپ وکیوم نیز به نوع پمپ، نوع روغن و شرایط کاری بستگی دارد اما توصیه میشود فیلتر روغن هر 3 تا 6 ماه یکبار تعویض شود.
چه زمانی باید روغن پمپ وکیوم را تعویض کنیم؟
تعویض به موقع روغن پمپ وکیوم کارایی دستگاه در طولانی مدت را تضمین میکند. شناخت نکات زیر به شما کمک میکند روغن را در زمان مناسب تعویض کنید.
- با مطالعه راهنماییهای سازنده پمپ وکیوم خود میتوانید اطلاعات کاملی درباره روغن مناسب دستگاه و زمان تعویض آن به دست آورید.
- شرایط محیطی پمپ نیز در زمان تعویض روغن تاثیر دارد. مثلا دمای بالا باعث میشود روغن سریعتر اکسید شود و یا رطوبت، روغن را آلوده میکند.
- اگر در محیط ذرات معلق، گرد و غبار و مواد شیمیایی وجود داشته باشد، میتواند روغن را آلوده کند که باعث سایش قطعات پمپ میشود.
- افزایش سطح روغن در پمپ وکیوم میتواند نشان دهنده ورود رطوبت و یا مواد دیگر به داخل روغن باشد که از کیفیت روغن نیز میکاهد.
- پمپهایی که به طور مداوم کار میکنند، بیشتر به تعویض روغن نیاز دارند و باید در فاصله زمانی کمتری تعویض روغن انجام شود.
- تغییر رنگ روغن از شفاف و روشن به کدر و تیره و بوی سوختگی یا هر بوی نامطبوع دیگری نشانه تعویض روغن است.
مراحل و نحوه تعویض روغن پمپ وکیوم
با دنبال کردن مراحل زیر میتوانید روغن پمپ وکیوم خود را به درستی تعویض کنید.
- قبل از هر چیز، از خاموش بودن و خنک بودن کامل پمپ مطمئن شوید.
- روغن وکیوم مناسب، آچار، ظرف تخلیه روغن، دستکش، پارچه تمیز و در صورت نیاز، فیلتر جدید را آماده کنید.
- محل مناسبی را برای انجام کار انتخاب کنید که از آلودگی محیط جلوگیری شود.
- پیچ تخلیه روغن را در قسمت پایین پمپ پیدا کرده و با آچار باز کنید.
- پمپ را کمی بچرخانید و اجازه دهید روغن قدیمی به طور کامل در ظرف تخلیه روغن تخلیه شود.
- روغن تخلیه شده را از نظر وجود ذرات معلق، تغییر رنگ یا بوی نامطبوع بررسی کنید. این موارد میتوانند نشاندهنده مشکلات احتمالی در پمپ باشند.
- در این مرحله میتوانید در صورت نیاز فیلتر قدیمی را باز کنید و فیلتر جدید نصب کنید.
- پیچ تخلیه روغن را پس از تخلیه کامل ببندید.
- روغن وکیوم جدید را از طریق درگاه مخصوص به پمپ اضافه کنید.
- سطح روغن را از طریق نشانگر بررسی کنید که بین علامت حداقل و حداکثر باشد.
- پمپ را روشن کنید و اجازه دهید چند دقیقه کار کند.
- پمپ را از نظر وجود نشتی روغن بررسی کنید.
- پس از چند دقیقه کارکرد، سطح روغن را دوباره بررسی کنید و در صورت نیاز، به آن اضافه کنید.
عوارض استفاده از روغن بیکیفیت در پمپ وکیوم
استفاده از روغن بیکیفیت در پمپ وکیوم عواقب و عوارض جدی برای دستگاه دارد. از جمله:
- کاهش روانکاری و افزایش اصطکاک در قطعات پمپ
- افزایش دمای پمپ
- اکسیداسیون روغن و تشکیل رسوبات
- احتمال وجود آلاینده در روغن و گرفتگی فیلترها
- سایش و خوردگی قطعات
- ایجاد دود و بوی نامطبوع
- کاهش عمر مفید پمپ
- افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری پمپ
روغن پمپ وکیوم مناسب برای دستگاههای صنعتی
روغن پمپ وکیوم مناسب برای دستگاههای صنعتی باید بسیار باکیفیت باشد. زیرا دستگاههای صنعتی با قدرت و در حجم بالا کار میکنند و به قطعات و دستگاههایی نیاز دارند که بتوانند هماهنگ با سایر دستگاهها وظیفه خود در فرآیند تولید را به خوبی انجام دهند.
در صورتی که از روغن نامناسب و بیکیفیت استفاده کنید، احتمال افت عملکرد دستگاه و در نتیجه اختلال در روند کار افزایش پیدا میکند. به همین دلیل روغن پمپ مناسب برای دستگاههای صنعتی باید مهمترین ویژگیهای روغن پمپ وکیوم را در استاندارد بالا داشته باشد.
پیشتر درباره مهمترین ویژگیها صحبت کردهایم که شامل موارد زیر است:
- ویسکوزیته مناسب
- مقاومت بالا در برابر حرارت
- فشار بخار پایین
- مقاومت در برابر اکسیداسیون
- ضد خوردگی
- سازگار با مواد
نقش روغن در کاهش استهلاک و افزایش کارآیی پمپ خلا
مهمترین نقش روغن در کاهش استهلاک و افزایش کارایی پمپ خلا به این صورت است که با ایجاد یک لایه نازک بین قطعات متحرک پمپ، اصطکاک و سایش را کاهش میدهد و به طور قابل توجهی عمر مفید پمپ را افزایش میدهد و از خرابیهای ناشی از ساییدگی جلوگیری میکند. علاوهبر این، در موارد زیر نیز به کاهش استهلاک و افزایش کارآیی پمپ کمک میکند.
- پر کردن فضاهای خالی بین قطعات و جلوگیری از نشت هوا به داخل
- جلوگیری از افزایش دمای پمپ و حفظ ویسکوزیته
- ایجاد یک لایه محافظ روی قطعات پمپ
- جلوگیری از خوردگی و زنگزدگی قطعات به ویژه در محیطهای مرطوب یا خورنده
- انتقال ذرات آلاینده و ساییده شده به فیلتر
بهترین روش برای فیلتر کردن و تصفیه روغن پمپ وکیوم
فیلتر کردن و تصفیه روغن پمپ وکیوم عملکرد بهینه دستگاه را حفظ میکند و طول عمر آن را نیز افزایش میدهد. میتوانید از روشهای زیر برای تصفیه روغن پمپ خلا استفاده کنید.
فیلترهای روغن: استفاده از فیلترهای روغن با کیفیت بالا، ذرات معلق، آلودگیها و رسوبات را از روغن جدا میکند. این فیلترها در انواع مختلفی مانند فیلترهای کاغذی، فلزی و الیافی موجود هستند.
سانتریفیوژ: با استفاده از نیروی گریز از مرکز، ذرات سنگینتر مانند فلزات و رسوبات را از روغن جدا میکند. این روش برای روغنهایی با آلودگی بالا مناسب است.
فیلترهای جذب: مانند فیلترهای کربن فعال، آلودگیهای شیمیایی مانند اسیدها، رطوبت و گازها را از روغن حذف میکنند.
تبادل یونی: برای حذف اسیدها و سایر آلودگیهای یونی از روغن استفاده میشود.
فیلترهای رطوبتگیر: این فیلترها رطوبت موجود در روغن را جذب میکنند و از اکسیداسیون و خوردگی قطعات پمپ جلوگیری میکنند.
تقطیر خلا: با استفاده از تقطیر خلا، آب موجود در روغن تبخیر شده و از آن جدا میشود.
علت تغییر رنگ روغن پمپ خلا
تغییر رنگ روغن پمپ خلا نشانه مشکلات مختلف در پمپ است. مشکلاتی نظیر:
- ذرات گرد و غبار، رطوبت، مواد شیمیایی و سایر آلایندهها که وارد روغن شده و رنگ آن را تغییر دادهاند. این آلودگیها میتوانند باعث تیره شدن، کدر شدن یا تغییر رنگ روغن به قهوهای یا سیاه شوند.
- روغن پمپ خلا در معرض هوا و حرارت قرار گرفته که باعث اکسیداسیون آن میشود و تغییر رنگ روغن به تیره و افزایش ویسکوزیته از پیامدهای آن است.
- با گذشت زمان روغن پمپ خلا فرسوده شده و خواص خود را از دست می دهد. این فرسودگی باعث تغییر رنگ روغن و ایجاد رسوبات در آن میشود.
- اگر روغن با مواد دیگری مانند آب، حلالها یا سایر روغنها ترکیب شده باشد، رنگ آن تغییر میکند.
- کارکردن پمپ در دمای بالا باعث سوختن روغن و تغییر رنگ آن میشود.
- رطوبت موجود در پمپ باعث میشود رنگ روغن به حالت شیری رنگ در بیاید.
جمع بندی
روغن پمپ وکیوم یکی از عوامل مهمی است که عملکرد بینقص دستگاه را تضمین میکند. همانطور که در این مقاله بررسی کردیم، نقش روغن پمپ خلا فراتر از روانکاری ساده است و انتخاب روغن نامناسب میتواند منجر به افت عملکرد، افزایش سایش و خرابی زودرس پمپ شود. با استفاده از روغن باکیفیت میتوانید کارآیی و طول عمر پمپ وکیوم را افزایش دهید و از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کنید.
پرسشهای متداول دربارهی روغن پمپ وکیوم
چه عواملی عمر روغن پمپ وکیوم را کم میکنند؟
دمای بالا، ذرات معلق، رطوبت و مواد شیمیایی روی کیفیت و کارآیی روغن تاثیر منفی دارد.
چطور کیفیت روغن پمپ وکیوم را ارزیابی کنیم؟
تغییر رنگ، وجود ذرات معلق یا رسوبات، تغییر ویسکوزیته و افزایش اسیدیته نشانه کاهش کیفیت روغن پمپ خلا است.
هنگام تعویض روغن، حتما باید فیلتر آن را نیز تعویض کرد؟
اگر فیلتر کارایی خود را از دست داده و نمیتواند آلایندهها را به خوبی فیلتر کند، لازم است آن را نیز تعویض کنید.
از چه روغنی برای پمپ وکیوم استفاده کنیم؟
انتخاب روغن مناسب به نوع پمپ وکیوم (روتاری، دیفیوژن، حلقه مایع و…) بستگی دارد. معمولاً از روغنهای مینرال، سینتتیک یا دیاکسید سیلیکون استفاده میشود که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
چرا روغن پمپ وکیوم کثیف یا تیره میشود؟
آلودگی، جذب رطوبت، ورود گرد و غبار یا ذرات ناشی از فرسایش قطعات میتواند باعث تغییر رنگ و کاهش کیفیت روغن شود. فیلترهای نامناسب یا تعویض دیرهنگام نیز از عوامل اصلی آلودگی روغن هستند.